انواع پلتفرم های جاوا

انواع پلتفرم های جاوا

جاوا تنها یک زبان برنامه‌نویسی نیست، بلکه یک پلتفرم کامل و جامع متشکل از چندین نسخه تخصصی است که هر کدام برای نیازها و حوزه‌های خاصی طراحی شده‌اند.

پلتفرم‌های اصلی جاوا شامل چهار عضو مهم هستند: Java SE (نسخه استاندارد)، Java EE (نسخه سازمانی)، Java ME (نسخه میکرو) و JavaFX.

هر یک از این پلتفرم‌ها از ماشین مجازی جاوا (JVM) بهره می‌برند و مجموعه‌ای از APIها و ابزارهای مختص به خود را ارائه می‌دهند.

درک تفاوت‌ها و کاربردهای این پلتفرم‌ها برای هر توسعه‌دهنده جاوا ضروری است.

Java SE (Standard Edition) در جاوا

Java SE هسته اصلی و پایه‌ای‌ترین پلتفرم جاوا است که به عنوان نقطه شروع یادگیری و توسعه برنامه‌های جاوا محسوب می‌شود.

این پلتفرم شامل ماشین مجازی جاوا (JVM)، ابزارهای توسعه و کامپایل، و کتابخانه‌های پایه‌ای برای توسعه انواع برنامه‌های کاربردی عمومی، دسکتاپ و کنسولی می‌باشد.

Java SE API هسته توابع زبان برنامه‌نویسی جاوا را فراهم می‌کند و شامل کلاس‌های سطح بالا برای شبکه، امنیت، دسترسی به پایگاه داده، واسط کاربری گرافیکی و تجزیه XML است.

بیش از ۸۰ درصد از برنامه‌های کاربردی جاوا بر پایه Java SE ساخته می‌شوند و این پلتفرم برای یادگیری مفاهیم بنیادی مانند شی‌گرایی، مجموعه‌ها، ورودی و خروجی، مدیریت خطا و چندنخی ضروری است.

افرادی که به مفاهیم Java SE، JVM و JDK تسلط داشته باشند، متخصص Core Java نامیده می‌شوند و پایه محکمی برای ورود به سایر حوزه‌های جاوا خواهند داشت.

Java SE روی انواع سیستم‌عامل‌ها از جمله ویندوز، لینوکس و مک قابل اجراست و برنامه‌های نوشته شده با آن نیازی به سرور برنامه ندارند و به صورت مستقل اجرا می‌شوند.

Java EE (Enterprise Edition) در جاوا

Java EE که در نسخه‌های جدیدتر به Jakarta EE تغییر نام یافته، نسخه توسعه‌یافته و پیشرفته‌ای است که بر روی پلتفرم Java SE سوار شده و برای توسعه برنامه‌های سازمانی و بزرگ‌مقیاس طراحی شده است.

این پلتفرم شامل APIها و ابزارهای قدرتمندی برای مدیریت تراکنش‌ها، اتصال به پایگاه‌های داده، سرویس‌های وب، پیام‌رسانی و امنیت پیشرفته می‌باشد.

Java EE مجموعه‌ای از مشخصات و فناوری‌های مختلف را شامل می‌شود که از مهمترین آنها می‌توان به Servlet برای توسعه برنامه‌های وب، JSP برای ایجاد صفحات وب پویا، EJB برای پیاده‌سازی منطق تجاری، JPA برای نگاشت شیء-رابطه‌ای و JMS برای پیام‌رسانی اشاره کرد.

بیش از ۷۰ درصد از سازمان‌های بزرگ برای توسعه سیستم‌های مدیریت منابع سازمانی (ERP)، بانکداری الکترونیک، تجارت الکترونیک و سایر برنامه‌های سازمانی خود از Java EE استفاده می‌کنند.

برنامه‌های Java EE روی سرورهای برنامه مخصوص مانند Apache Tomcat، WildFly، GlassFish و WebLogic اجرا می‌شوند و نیازمند کانتینرهایی هستند که سرویس‌های سطح بالا مانند مدیریت تراکنش و امنیت را فراهم می‌کنند.

توسعه‌دهندگان حرفه‌ای که به Java EE و فریمورک‌هایی مانند Spring Boot تسلط دارند، با حقوق متوسط سالانه ۹۸ هزار دلار در جهان، جایگاه ویژه‌ای در بازار کار دارند.

 

🚀 از صفر تا قهرمان جاوا، فقط با یک دوره!
به دنبال یه فرصت طلایی برای شروع برنامه‌نویسی می‌گردی؟
دوره آموزشی جاوا ما، همون چیزیه که نیاز داری!

✨ چرا این دوره رو انتخاب می‌کنی؟
🎯 از مبتدی تا حرفه‌ای
بدون پیش‌زمینه شروع می‌کنی و به یه برنامه‌نویس جاوا تبدیل می‌شی که بازار کار منتظرته!

🛠 پروژه‌محور و عملی
با انجام پروژه‌های واقعی، کدنویسی رو یاد می‌گیری، نه فقط تئوری!

👨‍🏫 پشتیبانی همیشگی
هرجا گیر کنی، تیم پشتیبانی کنارته تا مشکلت حل بشه.

🔓 دسترسی مادام‌العمر
هر وقت خواستی به محتوا دسترسی داری، برای همیشه!

 

🔥 همین حالا ثبت‌نام کن 

Java ME (Micro Edition) در جاوا

Java ME پلتفرم ویژه‌ای برای توسعه برنامه‌های کاربردی روی دستگاه‌های کوچک با منابع محدود مانند تلفن‌های همراه قدیمی، سیستم‌های تعبیه‌شده (Embedded Systems)، کارت‌های هوشمند و دستگاه‌های اینترنت اشیا (IoT) طراحی شده است.

این پلتفرم دارای یک ماشین مجازی جمع‌وجور و سبک به نام KVM (K Virtual Machine) و APIهایی است که زیرمجموعه‌ای از Java SE به همراه کلاس‌های خاص برای دستگاه‌های کوچک می‌باشد.

با وجود اینکه با ظهور اندروید و iOS، کاربرد Java ME در تلفن‌های همراه مدرن کاهش یافته است، اما هنوز به عنوان پایه‌ای برای توسعه برنامه‌ها در دستگاه‌های محدود و اینترنت اشیا کاربرد دارد.

بیش از ۳ میلیارد دستگاه در جهان از جمله تلفن‌های همراه قدیمی، کارت‌های هوشمند، تجهیزات پزشکی و دستگاه‌های تعبیه‌شده از فناوری‌های مبتنی بر Java ME استفاده می‌کنند.

Java ME با ارائه پیکربندی‌های مختلف مانند CLDC برای دستگاه‌های با محدودیت شدید و CDC برای دستگاه‌های قدرتمندتر، انعطاف‌پذیری مناسبی برای طیف وسیعی از سخت‌افزارها فراهم می‌کند.

این پلتفرم با وجود سادگی نسبی، امکان توسعه برنامه‌های کاربردی متنوعی را روی دستگاه‌های کوچک فراهم می‌سازد.

JavaFX در جاوا

JavaFX یک پلتفرم مدرن جاوا برای توسعه برنامه‌های کاربردی غنی با رابط کاربری گرافیکی (GUI) است که توسط شرکت اوراکل به عنوان جایگزینی برای کتابخانه‌های قدیمی‌تر مانند AWT و Swing معرفی شد.

این پلتفرم برای خلق و ارائه برنامه‌های غنی اینترنتی (RIA) طراحی شده که بتوانند روی طیف وسیعی از دستگاه‌ها از جمله رایانه‌های رومیزی، دستگاه‌های بازی ویدیویی و پخش‌کننده‌های بلوری اجرا شوند.

JavaFX شامل ویژگی‌های قدرتمندی مانند پشتیبانی از انیمیشن‌های روان، گرافیک‌های دو بعدی و سه بعدی، پخش رسانه‌های چندرسانه‌ای، و قابلیت استایل‌دهی با CSS است که به برنامه‌نویسان امکان می‌دهد ظاهری جذاب و مدرن برای برنامه‌های خود ایجاد کنند.

یکی از قابلیت‌های جذاب JavaFX، امکان طراحی رابط کاربری با FXML (زبان نشانه‌گذاری مبتنی بر XML) و Scene Builder است که توسعه برنامه‌های گرافیکی را بسیار سریع و آسان می‌کند و امکان جداسازی منطق برنامه از طراحی ظاهری را فراهم می‌سازد.

برنامه‌های JavaFX با قابلیت چندسکویی واقعی می‌توانند روی ویندوز، لینوکس، مک‌اواس، اندروید و آی‌اواس بدون کوچکترین تغییری اجرا شوند.

از زمان Java 11، JavaFX به عنوان یک ماژول جداگانه از JDK ارائه می‌شود و توسعه‌دهندگان باید آن را به صورت جداگانه به پروژه خود اضافه کنند.

JavaFX بهترین گزینه برای توسعه برنامه‌های دسکتاپ با رابط کاربری غنی، گرافیک پیشرفته و انیمیشن است و هنوز هم در پروژه‌های دسکتاپ مدرن کاربرد گسترده‌ای دارد.

تفاوت Java SE و Java EE در جاوا

تفاوت اصلی Java SE و Java EE در محدوده کاربرد و پیچیدگی آنهاست.

Java SE پلتفرم پایه و استاندارد برای توسعه انواع برنامه‌های جاوا است و شامل مفاهیم بنیادی مانند شی‌گرایی، مجموعه‌ها، ورودی و خروجی و مدیریت خطا می‌شود.

این پلتفرم برای برنامه‌های مستقل و دسکتاپ مناسب است و نیازی به سرور برنامه ندارد.

در مقابل، Java EE یک ابرمجموعه از Java SE است که با افزودن APIها و سرویس‌های پیشرفته، امکان توسعه برنامه‌های توزیع‌شده، چندلایه و سازمانی را فراهم می‌کند.

برنامه‌های Java EE روی سرورهای برنامه اجرا می‌شوند و از قابلیت‌هایی مانند کلاسترینگ، تعادل بار و تحمل خطا پشتیبانی می‌کنند.

از نظر ظاهر کد، هیچ تفاوت ساختاری بین برنامه‌های Java SE و Java EE وجود ندارد، اما نوع APIها و کتابخانه‌های استفاده شده متفاوت است.

جمع‌بندی 

انتخاب پلتفرم مناسب جاوا به نیازهای پروژه، اهداف توسعه‌دهنده و حوزه کاری مورد نظر بستگی دارد.

Java SE برای پروژه‌های کوچک و مستقل، برنامه‌های دسکتاپ، ابزارهای کنسولی و یادگیری مفاهیم پایه مناسب است و نقطه شروع همه توسعه‌دهندگان جاوا محسوب می‌شود.

Java EE انتخاب ایده‌آلی برای سیستم‌های سازمانی، بانکداری الکترونیک، تجارت الکترونیک، برنامه‌های تحت وب و پروژه‌های بزرگ با مقیاس بالا محسوب می‌شود.

تسلط بر Java EE و فریمورک‌های مرتبط، درهای بازار کار حرفه‌ای را به روی توسعه‌دهندگان می‌گشاید.

Java ME همچنان برای دستگاه‌های تعبیه‌شده، کارت‌های هوشمند و اینترنت اشیا کاربرد دارد، هرچند با پیشرفت فناوری و همه‌گیر شدن اندروید، کاربرد آن در موبایل‌های مدرن کاهش یافته است.

JavaFX نیز بهترین گزینه برای توسعه برنامه‌های دسکتاپ با رابط کاربری غنی، گرافیک پیشرفته، انیمیشن و قابلیت اجرا روی چند پلتفرم است.

جاوا با پلتفرم‌های متنوع خود، این امکان را به توسعه‌دهندگان می‌دهد که از یک زبان واحد برای تولید انواع نرم‌افزارها از برنامه‌های کوچک کنسولی گرفته تا سیستم‌های عظیم سازمانی و برنامه‌های گرافیکی پیشرفته استفاده کنند.

این انعطاف‌پذیری همراه با قابلیت چندسکویی معروف جاوا (Write Once, Run Anywhere)، امنیت بالا، پایداری و پشتیبانی عالی، جاوا را به یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین زبان‌های برنامه‌نویسی جهان تبدیل کرده است.