صورتحساب شمس چیست؟

صورتحساب شمس چیست؟

صورتحساب شمس نوعی صورتحساب غیرالکترونیکی است که در شرایط خاص و زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که به دلیل وقوع حادثه یا نقص فنی، امکان صدور صورتحساب الکترونیکی برای مؤدی وجود نداشته باشد.
بر اساس دستورالعمل اصلاحی موضوع ماده ۱۲ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، این صورتحساب دارای شماره مالیاتی اختصاص‌یافته از سوی سازمان امور مالیاتی است و برای فروش کالا یا ارائه خدمت در مدت بروز مشکل مورد استفاده قرار می‌گیرد.
بنابراین، صورتحساب شمس با یک فاکتور کاغذی معمولی تفاوت دارد و استفاده از آن نیز شرایط و ضوابط مشخصی دارد.

🚀 اتصال نرم‌افزار حسابداری به سامانه مودیان

فاکتورهای خود را سریع و مطمئن به سامانه مودیان ارسال کنید!
با راهکار تخصصی نرم‌افزار زهیر، نرم افزار تحت ویندوز سی شارپ و نرم افزار حسابداری را به سامانه مودیان متصل کنید.

🔗 [آموزش اتصال نرم‌افزار حسابداری به سامانه مودیان]

شرایط صدور صورتحساب شمس

صورتحساب شمس تنها زمانی قابل استفاده است که امکان صدور صورتحساب الکترونیکی وجود نداشته باشد و این وضعیت ناشی از شرایطی خارج از اختیار مؤدی باشد.
مهم‌ترین مواردی که در دستورالعمل به آن‌ها اشاره شده است عبارت‌اند از:

• بروز حوادث و سوانح

  وقوع حوادث پیش‌بینی‌نشده مانند آتش‌سوزی، سیل، زلزله و سایر حوادث غیرمترقبه که مانع صدور صورتحساب الکترونیکی شوند، می‌تواند از موارد استفاده از صورتحساب شمس باشد.

• سرقت تجهیزات

  در صورتی که تجهیزات مرتبط با صدور صورتحساب الکترونیکی به سرقت برود و امکان صدور صورتحساب از بین برود، شرایط استفاده از صورتحساب شمس فراهم می‌شود.

• قطع برق

  قطع برق نیز در صورت ایجاد مانع برای صدور صورتحساب الکترونیکی، از موارد پیش‌بینی‌شده در دستورالعمل است

• اختلال در شبکه پرداخت

  برای مؤدیانی که از دستگاه کارتخوان بانکی به‌عنوان پایانه فروشگاهی استفاده می‌کنند، عدم امکان پرداخت در شبکه پرداخت الکترونیکی، در صورت سلب امکان صدور صورتحساب الکترونیکی، می‌تواند مشمول این شرایط باشد.

• نقص فنی

  نقص فنی به اشکالات سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری تجهیزات مرتبط با صدور صورتحساب الکترونیکی گفته می‌شود که امکان صدور صورتحساب را از مؤدی سلب کند.
  در دستورالعمل، این نقص فنی در چارچوب زمانی مشخص‌شده تعریف شده است.

مهلت استفاده از صورتحساب شمس

صورتحساب شمس فقط تا زمان برطرف شدن حادثه یا نقص فنی قابل استفاده است.
مؤدی باید پس از وقوع حادثه یا نقص فنی، موضوع را حداکثر تا پایان روز اداری بعد از طریق کارپوشه خود در سامانه مؤدیان یا روش دیگری که سازمان اعلام می‌کند، به سازمان امور مالیاتی یا شرکت معتمد اطلاع دهد.
پس از اعلام رفع مشکل، استفاده از صورتحساب شمس برای فروش کالا یا ارائه خدمت مجاز نیست.

مهلت ثبت صورتحساب شمس در سامانه

مؤدی باید صورتحساب‌های شمس صادرشده را حداکثر تا ۱۰ روز اداری پس از رفع حادثه یا نقص فنی در کارپوشه خود ثبت کند.
در صورت درخواست مؤدی و موافقت سازمان امور مالیاتی، این مهلت می‌تواند تا ۱۵ روز تمدید شود.
همچنین مؤدی باید حداکثر تا ۱۰ روز پس از پایان هر دوره مالیاتی، وضعیت شماره‌های صورتحساب شمس استفاده‌نشده را مشخص و نتیجه را از طریق کارپوشه اعلام کند.

مراحل دریافت صورتحساب شمس

دریافت صورتحساب شمس مانند دریافت یک دسته فاکتور کاغذی معمولی نیست.
شماره‌های مالیاتی مربوط به این صورتحساب‌ها طبق ضوابط سازمان در اختیار مؤدی قرار می‌گیرند.

۱. ایجاد و فعال بودن کارپوشه

مؤدی باید در سامانه مؤدیان دارای کارپوشه باشد تا فرآیند تخصیص شماره‌های مالیاتی صورتحساب شمس از طریق آن انجام شود.

۲. تخصیص شماره‌های مالیاتی

در ابتدای هر دوره مالی، با تشخیص سازمان امور مالیاتی، تعدادی شماره مالیاتی صورتحساب شمس از طریق کارپوشه در اختیار مؤدی قرار می‌گیرد.
شماره‌های اختصاص‌یافته مربوط به همان دوره مالیاتی هستند و اعتبار آن‌ها تا پایان همان دوره است.

۳. درخواست شماره بیشتر در صورت نیاز

اگر تعداد شماره‌های اختصاص‌یافته برای مؤدی کافی نباشد، امکان درخواست تخصیص مجدد وجود دارد.
پس از ثبت درخواست از طریق کارپوشه، سازمان طبق ضوابط مربوط نسبت به بررسی و تخصیص شماره‌های موردنیاز اقدام می‌کند.

۴. استفاده در زمان بروز مشکل

پس از وقوع حادثه یا نقص فنی و اعلام آن، مؤدی می‌تواند در مدت مجاز، برای فروش کالا یا ارائه خدمت از صورتحساب شمس استفاده کند.

نحوه صدور صورتحساب شمس

در زمان بروز حادثه یا نقص فنی، مؤدی باید ابتدا شرایط ایجادشده را طبق مقررات اعلام کند.
سپس برای معاملات انجام‌شده، اطلاعات صورتحساب مطابق اقلام موردنیاز ثبت و شماره مالیاتی اختصاص‌یافته به صورتحساب شمس نیز درج می‌شود.
صورتحساب شمس از نظر اطلاعات معامله باید امکان ثبت اطلاعات موردنیاز فروش را فراهم کند؛ اما شماره مالیاتی آن از طریق سازوکار تعیین‌شده توسط سازمان اختصاص داده می‌شود.
پس از رفع مشکل، اطلاعات صورتحساب‌های صادرشده باید در کارپوشه ثبت شود تا سوابق معاملات در سامانه مؤدیان تکمیل شود.

صورتحساب شمس را چه زمانی نباید استفاده کرد؟

استفاده از صورتحساب شمس فقط به شرایط تعیین‌شده در دستورالعمل محدود می‌شود و نمی‌توان آن را به‌عنوان جایگزین دائمی صورتحساب الکترونیکی به کار برد.
برای مثال، زمانی که حادثه یا نقص فنی برطرف شده و امکان صدور صورتحساب الکترونیکی دوباره فراهم شده است، ادامه استفاده از صورتحساب شمس مجاز نیست.
همچنین در برخی شرایط، اگر در یک محل شغلی پایانه فروشگاهی یا حافظه مالیاتی دیگری برای استفاده وجود داشته باشد، مؤدی موظف است طبق ضوابط از آن پایانه استفاده کند و امکان استفاده از صورتحساب شمس ممکن است وجود نداشته باشد.

قوانین صورتحساب شمس

برای استفاده صحیح از صورتحساب شمس، رعایت چند نکته اهمیت دارد:

• وقوع حادثه یا نقص فنی باید طبق مهلت مقرر اعلام شود.
• استفاده از شمس فقط در مدت مجاز و تا زمان رفع مشکل امکان‌پذیر است.
• شماره مالیاتی اختصاص‌یافته باید مربوط به همان مؤدی و دوره مالیاتی باشد.
• صورتحساب‌های شمس صادرشده باید پس از رفع مشکل در کارپوشه ثبت شوند.
• شماره‌های استفاده‌نشده نیز باید در پایان دوره مالیاتی تعیین تکلیف شوند.
• شماره‌های شمس هر دوره فقط تا پایان همان دوره اعتبار دارند.

عدم رعایت الزامات این دستورالعمل می‌تواند موجب اعمال جرائم مقرر در قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان شود.

تفاوت صورتحساب شمس با صورتحساب الکترونیکی

مهم‌ترین تفاوت این دو در نحوه صدور و شرایط استفاده است.
صورتحساب الکترونیکی در حالت عادی از طریق سازوکارهای پیش‌بینی‌شده برای سامانه مؤدیان صادر و ارسال می‌شود؛ اما صورتحساب شمس یک راهکار جایگزین و موقت برای شرایطی است که حادثه یا نقص فنی مانع صدور صورتحساب الکترونیکی شده باشد.
بنابراین، شمس جایگزین دائمی صورتحساب الکترونیکی نیست و مؤدی باید پس از رفع مشکل، فرآیند عادی صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی را ادامه دهد.

آیا صورتحساب شمس همان فاکتور کاغذی معمولی است؟

خیر. اگرچه صورتحساب شمس در شرایط مربوط به‌صورت غیرالکترونیکی استفاده می‌شود، اما دارای شماره مالیاتی اختصاص‌یافته از سوی سازمان است و استفاده از آن تابع مقررات مشخصی است.
بنابراین نمی‌توان در زمان بروز اختلال، هر نوع فاکتور دستی یا کاغذی را به‌عنوان صورتحساب شمس در نظر گرفت.

نتیجه‌گیری

صورتحساب شمس یک راهکار موقت برای ادامه ثبت فروش و ارائه خدمات در شرایطی است که به دلیل حادثه یا نقص فنی امکان صدور صورتحساب الکترونیکی وجود ندارد. این صورتحساب دارای شماره مالیاتی اختصاص‌یافته از سوی سازمان است و استفاده از آن باید در بازه زمانی مجاز انجام شود.
مؤدی باید پس از بروز مشکل، موضوع را در مهلت مقرر اعلام کند، در دوره بروز مشکل از شماره‌های اختصاص‌یافته استفاده نماید و پس از رفع حادثه یا نقص فنی، صورتحساب‌های صادرشده را حداکثر ظرف ۱۰ روز اداری در کارپوشه ثبت کند؛ این مهلت با درخواست مؤدی و موافقت سازمان می‌تواند تا ۱۵ روز تمدید شود.
در نتیجه، آشنایی با شرایط صدور، نحوه دریافت شماره‌های شمس و مهلت ثبت آن‌ها برای جلوگیری از خطا و رعایت تکالیف مالیاتی اهمیت دارد.